Dendrometri prvi put na ovim prostorima

Šumarski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci uspješno je realizovao postavljanje automatskih dendrometara, po prvi put na ovim prostorima, čime je načinjen značajan iskorak u savremenim naučnim istraživanjima rasta i vitalnosti šumskog drveća.

Riječ je o visoko preciznim mjernim uređajima koji u realnom vremenu, 24 časa dnevno, prate tok vode kroz stablo, takozvani „sap flow”, kao i mikronske promjene u prečniku stabala. Na osnovu prikupljenih podataka dobijaju se izuzetno vrijedne informacije o dinamici rasta drveća, njihovoj vitalnosti i sposobnosti prilagođavanja na promjenljive i ekstremne uslove životne sredine, kao što su suše, pojava bolesti i napadi insekata.

Dendrometri, čija vrijednost iznosi 16.800 evra, postavljeni su na području Šumskog gazdinstva „Gradiška”, Šumske uprave „Prnjavor” i u Javnoj ustanovi Spomen-područje „Donja Gradina”.

Ove aktivnosti realizovane su u okviru međunarodnog projekta „Strategije očuvanja poljskog jasena (Fraxinus angustifolia) u Dunavskom basenu”, koji se finansira sredstvima Evropske unije kroz program INTERREG Danube.  

Postavljanje savremene istraživačke opreme realizovano je u januaru 2026. i to u saradnji sa partnerima sa Mendelovog univerziteta u Brnu iz Češke Republike, profesorom dr Janom Svetlikom i Luciom Petrovičovom, dok su u ime Šumarskog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci u aktivnostima učestvovali profesori dr Branislav Cvjetković, dr Vojislav Dukić i dr Danijela Petrović, te viši asistent Srđan Bilić, MA, uz podršku kolega iz JPŠ „Šume Republike Srpske” a. d. Sokolac, ŠG „Gradiška”, ŠU „Prnjavor” i JU SP „Donja Gradina”.

Postavljanjem dendrometara Šumarski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci dodatno je učvrstio svoju poziciju kao relevantna naučno-istraživačka institucija i postao dio međunarodne mreže ustanova iz zemalja Dunavskog basena koje se bave proučavanjem uticaja ekoloških faktora na rast i vitalnost šumskog drveća, doprinoseći očuvanju šumskih ekosistema i razvoju održivog šumarstva.