Šumarski fakultet Univerziteta u Banjoj Luci bio je domaćin međunarodne naučne radionice „EuFoRIa Workshop Summer 2026”, koja je od 16. do 19. juna 2026. godine, okupila 35 istraživača, univerzitetskih profesora i stručnjaka iz 13 evropskih zemalja.
Radionica je organizovana u okviru evropske istraživačke mreže EuFoRIa (European Forest Reserves Initiative), koja povezuje vodeće naučne institucije i istraživače posvećene proučavanju prašuma, strogih šumskih rezervata i prirodne dinamike šuma širom Evrope. Mreža okuplja 40 institucija iz 21 zemlje i više od 110 naučnika koji kroz dugoročna istraživanja doprinose boljem razumijevanju razvoja prirodnih šumskih ekosistema, očuvanju biodiverziteta i ublažavanju posljedica klimatskih promjena.
Tokom četvorodnevnog programa u Banjoj Luci i na području opštine Petrovac – Drinić održane su brojne naučne prezentacije, tematske sesije i stručne diskusije posvećene najnovijim evropskim istraživanjima iz oblasti šumarstva. Posebna pažnja bila je usmjerena na rezultate istraživanja prašuma i prirodnih šumskih rezervata, dendrohronologiju, ulogu mrtvog drveta u šumskim ekosistemima, skladištenje ugljenika, biodiverzitet, prirodnu obnovu šuma, kao i primjenu stabilnih izotopa u proučavanju godišnjih prstenova stabala.
Jedna od centralnih tema bila je realizacija evropskog Horizon projekta WILDCARD, razvoj zajedničkih baza podataka i planiranje novih međunarodnih istraživačkih projekata, čime je dodatno potvrđen značaj uključivanja domaćih naučnih institucija u evropski istraživački prostor.
Dodjela plakete
Svečani dio programa obilježila je dodjela plakete prof. dr Rencu Moti, redovnom profesoru Univerziteta u Torinu i jednom od vodećih evropskih stručnjaka u oblasti ekologije šuma i prašuma. Priznanje mu je uručio dekan Šumarskog fakulteta prof. dr Vojislav Dukić, kao znak zahvalnosti za izuzetan naučni doprinos, dugogodišnji rad na razvoju šumarske nauke i promociju očuvanja šumskih ekosistema.
Uručenje eksponata
Poseban simboličan trenutak radionice bilo je uručenje jedinstvenog prirodnog eksponata – kotura prirodno palog stabla jele iz prašume Lom, starog više od šest vijekova. Vrijedan poklon Šumarskom fakultetu darovalo je Šumsko gazdinstvo „Oštrelj – Drinić”, a ovaj eksponat će služiti kao nastavni i naučnoistraživački materijal za proučavanje dendrohronologije, klimatskih promjena i razvoja šumskih ekosistema kroz više od 600 godina.
Prašume Srpske od izuzetnog značaja
Učesnici radionice obišli su i privredne šume kojima gazduje Šumsko gazdinstvo „Oštrelj – Drinić”, kao i Strogi prirodni rezervat „Prašuma Lom”, jedno od najznačajnijih i najočuvanijih prašumskih područja u ovom dijelu Evrope. Na terenu su razmatrane teme prirodne dinamike šuma, očuvanja biodiverziteta, otpornosti šumskih ekosistema na klimatske promjene i mogućnosti primjene naučnih saznanja u savremenom gazdovanju šumama.
Evropski istraživači istakli su da prašume Republike Srpske, posebno Lom, Janj i Perućica, predstavljaju lokalitete od izuzetnog značaja za dugoročna naučna istraživanja i zaslužuju još veću međunarodnu prepoznatljivost.
Značaj
Održavanje ove radionice predstavlja značajno priznanje Šumarskom fakultetu Univerziteta u Banjoj Luci i potvrđuje da su naučni kapaciteti ovog fakulteta, kao i prašumski rezervati Republike Srpske, prepoznati kao važan dio evropske naučne infrastrukture. Istovremeno, ovaj skup otvorio je nove mogućnosti za razvoj međunarodne saradnje, zajedničke naučne projekte, razmjenu istraživača i uključivanje mladih naučnika u evropske istraživačke mreže.
(ŠF/UNIBL)
